කාලය නතු නොකළ ලෙන් පුදබිමක අතීතය හමුවන තැන
අතීතයේ පින් සුවඳ අදටත් දැනෙන පුදබිම
කටුගහගල්ගේ ඓතිහාසික උරුමය ගැන
බුත්තල ආසන්නයේ පිහිටි කටුගහගල්ගේ රජමහා විහාරය ක්රිස්තු පූර්ව යුගය දක්වා දිවෙන ඓතිහාසික ලෙන් විහාරයකි. විශාලතම ලෙන අඩි 300ක් දිගු වන අතර, එකම ගල් ලෙන යට බුදු මැදුර සහ භික්ෂු ආවාසය යන දෙකම ඉදිකර තිබීම දුර්ලභ ලක්ෂණයක් ලෙස සැලකේ. ජනප්රවාදයට අනුව වළගම්බා රජු විසින් මෙම විහාරය කරවන ලදී
මෙම පුදබිම දුටුගැමුණු රජුගේ දසමහා යෝධයකු වූ ථේරපුත්ථාභය හිමියන්ගේ වාසස්ථානය මෙන්ම, අඩි 200ක් උස ගල්තලාවක පැරණි ස්ථූප දෙකකින් ද සමන්විත ය. නිශ්ශංකමල්ල රජුගේ දුර්ලභ ගාවු කණු සෙල්ලිපිය ඇතුළු සාධක මගින් වසර 2300කට අධික අඛණ්ඩ භික්ෂු පරම්පරාවක් මෙහි වැඩසිටි බවට සාක්ෂි දරන, අතිශය වැදගත් උරුමයකි.
ශ්රේෂ්ඨතම ලෙන් ගලින් නිර්මාණය වූවක් නොව, සන්සුන් මනසකින් නිර්මාණය වූවකි.
පුරාවෘත්තයෙන් මතුවන විහාර ඉතිහාසය
කටුගහගල්ගේ රජමහා විහාරයේ ඓතිහාසික පසුබිම ක්රි.පූ. 3වන සියවසේ දේවානම්පියතිස්ස රජ සමය දක්වා දිවෙන ලෙන් ලිපිවලින් ආරම්භ වේ. වළගම්බා රජුට සම්බන්ධ ජනප්රවාද හා පොළොන්නරු යුගයේ නිශ්ශංකමල්ල රජු ස්ථාපිත ගාවු කණු සෙල්ලිපිය මෙහි කාලානුරූපී වැදගත්කම තහවුරු කරයි. වසර 2300කට අධික කාලයක් නිරන්තර භික්ෂූ පරපුරක් වැඩසිටි මෙම පුදබිම අනුරාධපුර හා පොළොන්නරු යුග අතර පාලමක් බඳු ජීවමාන උරුමයකි.
පූජ්ය මාපාකඩ පේමරතන නායක ස්වාමීන් වහන්සේ
කටුගහගල්ගේ රජමහා විහාරයේ වර්තමාන අධිපති පූජ්ය මාපාකඩ පෙමරතන හිමියෝ, _____ වසරකට අධික කාලයක සිට ශාසනික මෙහෙවර ඉටු කරයි. උන්වහන්සේගේ _____ ප්රදේශයේ පිරිවෙන් අධ්යාපන ප්රධාන ලෙස කටයුතු කරන අතර, මෑතකදී _____ උසස් පදවියකින් ද පිදුම් ලැබූ සේක.
"මෙම ඓතිහාසික උරුමය අනාගත පරපුර සඳහා ආරක්ෂා කිරීම අපගේ යුතුකමකි."
නව ධර්ම ශාලා විවෘත කිරීමේ පුණ්යෝත්සවය
කටුගහගල්ගේ රජමහා විහාරයේ පැරණි ධර්ම ශාලාව ගරාවැටීමේ අවදානමකට ලක්ව තිබුණු හෙයින්, විහාරාධිපති හිමියන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ දායක පින්කම්කරුවන්ගේ හා ගම්වාසීන්ගේ අකුර්ශ්රීය දායකත්වයෙන් නව ධර්ම ශාලාවක් ඉදිකර නිම කරන ලදී. මීට වසර කිහිපයකට පෙර ආරම්භ කරන ලද ඉදිකිරීම් කටයුතු සාර්ථකව අවසන් වීම නිමිත්තෙන්, 2026 මැයි මස 20 වන දින පුණ්යෝත්සවයක් පැවැත්වීමට නියමිත ය. ගම්වාසීන්ගේ භක්තිපූර්වක දායකත්වයේ සංකේතයක් ලෙස නව ධර්ම ශාලාව විහාර ඉතිහාසයේ නව පරිච්ඡේදයක් සනිටුහන් කරයි.
